ER-examen mbo

In het studiejaar 2015-2016 hebben deelnemers met ernstige rekenproblemen of dyscalculie de mogelijkheid om in periode 2, 3, 4 en/of 5 het ER-examen af te leggen. De deelnemer op mbo niveau 4 kan in plaats van het 3F-examen, het 3ER-examen maken en de deelnemer op de entreeopleiding of mbo niveau 2 of 3 maakt in plaats van het 2F-examen, het 2ER-examen.


Vanaf het studiejaar 2015-2016 zal voor mbo niveau 4-studenten het cijfer voor het (ER-)rekenexamen op de resultatenlijst vermeld worden. Vanaf het studiejaar 2016-2017 zal het resultaat van het (ER-)rekenexamen ook op de resultatenlijst van de entree-opleidingen, mbo niveau 2 en mbo niveau 3 worden vermeld.


Het 2ER-examen is op het referentieniveau 2F, het 3ER-examen op het referentieniveau 3F. Het ER-examen is daardoor geen gemakkelijker examen, echter de set opgaven is deels aangepast zodat de deelnemer beter kan laten zien waartoe hij in staat is en niet bij elke opgave vastloopt vanwege zijn beperking. Ook is het gebruik van de rekenkaart en rekenmachine bij elke opgave toegestaan.

Aanvragen ER-examen

Het ER-examen hoeft niet apart te worden aangevraagd door de instelling. Zowel het 2ER- als 3ER-examen wordt in Facet geleverd aan elke instelling. Ook hoeft de deelnemer aan het ER-examen niet geregistreerd te worden bij het CvTE.

Afnameperiodes ER-examen

In afnameperiode 2, 3, 4 en 5 kan de deelnemer het ER-examen maken. Net zoals op de reguliere examens, zit ook op de ER-examens een tijdslot. Dit houdt in dat voor en/of na de afnameperiodes het examen niet geopend kan worden.

Hulpmiddelen

Rekenmachine

Bij het ER-examen mag de deelnemer bij alle opgaven een rekenmachine gebruiken. Dat kan de ingebouwde rekenmachine zijn, maar de deelnemer mag ook een eigen rekenmachine gebruiken. De opgaven zijn aan het gebruik van de rekenmachine aangepast. Een opgave die met rekenmachine geen zinvolle rekenactiviteit meer meet, wordt aangepast of vervalt.


Rekenkaart

Bij het ER-examen mag de deelnemer bij alle opgaven de door CvTE vastgestelde rekenkaart(en) gebruiken, zowel de standaardkaart als aanvullende rekenkaart. De kaart moet worden gezien als een rekenhulp en uitwerkpapier. Alle eisen ten aanzien van uitwerkpapier gelden: dus inname en vernietiging na afloop van het examen.


Het is toegestaan de deelnemer op zijn/haar verzoek tijdens de afname een nieuw exemplaar te verstrekken en het is toegestaan de deelnemer bij aanvang van de afname meerdere exemplaren te verstrekken.


De instelling mag een kaart vaststellen en uitreiken die slechts een deel van de tabellen bevat. Onderscheid daarin per deelnemer is toegestaan. Kleine lay-outwijzigingen, zoals een tabel verticaal in plaats van horizontaal plaatsen, zijn toegestaan. Aanvullingen zijn niet toegestaan .


Welke deelnemer mag welke rekenkaart gebruiken?

Het CvTE heeft twee reken-/formulekaarten ontwikkeld: de standaardkaart en de aanvullende kaart.

De standaardkaart mag gebruikt worden door de deelnemer met een dyscalculieverklaring die het reguliere rekenexamen 2F of 3F maakt en door de deelnemer die het ER-examen maakt.


De aanvullende rekenkaart mag uitsluitend gebruikt worden door de deelnemer die het ER-examen maakt. Deze rekenkaart bevat informatie over o.a. het metrieke stelsel en is meer een opzoekhulp.


Rekenkaarten downloaden

Hieronder vindt u de toegestane rekenkaarten.


Standaardkaart 1 is een verouderde kaart, maar mag nog steeds gebruikt worden.


De rekenkaarten 2 en 3 zijn per 30 oktober 2015 gewijzigd met enkele inhoudelijke aanpassingen.


Afnamecondities

Het 2ER- en 3ER-examen bestaat uit 30 opgaven. Bij alle opgaven is het gebruik van een rekenmachine en de rekenkaart toegestaan. Bij het ER-examen is terugbladeren mogelijk. De deelnemer kan zijn eigen strategie bepalen bij de keuze van de volgorde van te maken opgaven, en kan ook terug naar een eerder gemaakte opgave en het antwoord alsnog wijzigen.


Voor het 2ER-examen heeft de deelnemer 120 minuten de tijd om het examen te maken, voor 3ER heeft de deelnemer 150 minuten de tijd. Het examen sluit niet vanzelf, de afnametijd dient zelf in de gaten te worden gehouden.

Voorwaarden deelname ER-examen

Als voorwaarde voor deelname aan het ER-examen geldt dat:

  • a. 
    In het voortraject in het onderwijs - wellicht al vanaf de basisschool, vanaf het VO of soms pas in het mbo - is vastgesteld dat door dyscalculie of ernstige rekenproblemen de eisen van het standaard examen niet haalbaar zijn, ook niet nadat in dat voortraject sprake was van remediëring en daarbij behorende extra inspanning (oefening) door de deelnemer.

En

  • b. 
    voorafgaand aan de afname van het ER-examen door de instelling een trainingstraject is geboden, gericht op de aangepaste afname, en dat traject ook door de deelnemer met extra inspanning (oefening) is gevolgd.

En

  • c. 
    er een goed toegankelijk dossier is van de deelnemer waarin de onderdelen a. en b. beknopt zijn beschreven, en tevens is aangegeven dat de deelnemer op de hoogte is van aantekening op de resultatenlijst en mogelijke consequenties. Zie voor een voorbeeld van een studentdossier het format hieronder.


Een dyscalculieverklaring is geen voorwaarde voor toelating maar kan wel aan de basis liggen van het traject genoemd onder a. Als de instelling (wellicht mede vanuit PO en VO) beschikt over informatie over het gevolgde remediëringstraject, dan hoeft niet alsnog een dyscalculieverklaring te worden verkregen.


Omgekeerd: als een deelnemer beschikt over een dyscalculieverklaring, maar er is niet voldaan aan de hier genoemde voorwaarden, dan is deelname aan het ER-examen niet toegestaan.


Een deelnemer met een dyscalculieverklaring die het reguliere 2F- of 3F-examen wil maken, en dus geen aangepaste eisen behoeft maar genoeg heeft aan enkele aanpassingen in de wijze van examinering, kan – net als de deelnemer met dyslexie – een (iets) andere wijze van examinering aanvragen (tijdverlenging en standaard rekenkaart). In dit geval is de dyscalculieverklaring een voorwaarde en hoeft niet aan de eisen, hier genoemd onder a. en b., te worden voldaan.


Een voorbeeld van een format voor het maken van een dossier, vindt u hieronder.


Consequentie voor deelnemer bij deelname aan het ER-examen

Deelname aan het rekenexamen is in studiejaar 2015-2016 verplicht voor studenten op niveau 4 en het behaalde resultaat wordt vermeld op de resultatenlijst bij het diploma. Het diploma kan worden behaald, ongeacht het behaalde resultaat. Op de resultatenlijst zal zichtbaar zijn aan welk rekenexamen de student heeft deelgenomen: 3F of 3ER.


Vanaf het studiejaar 2016-2017 is deelname aan het rekenexamen ook verplicht in de entree-opleiding, mbo niveau 2 en mbo niveau 3. Het behaalde resultaat zal vanaf dat moment ook zichtbaar worden op de resultatenlijst bij het diploma. Hierbij zal worden vermeld op basis van welk examen de student het diploma heeft behaald: 2A, 2F, 3F, 2ER of 3ER.


Vooralsnog geldt er voor studenten die het rekenexamen ER hebben gemaakt geen doorstroombeperking naar opleidingen in het hoger beroepsonderwijs, dus ook niet naar de pabo of andere lerarenopleidingen.

Van ER-examen naar regulier examen

De deelnemer die het ER-examen met een voldoende heeft afgelegd, heeft de mogelijkheid om zijn herkansing te gebruiken om het reguliere rekenexamen te maken. De deelnemer kan kiezen welk cijfer hij op zijn resultatenlijst vermeld wil hebben, bij het cijfer is zichtbaar voor welk examen dit behaald is. Ook kan de deelnemer die is gestart met het reguliere rekenexamen terugvallen op het ER-examen, mits aan de voorwaarden voor deelname is voldaan.

Mondelinge examinering

Als blijkt dat de student door rekenangst blijft vastlopen op het rekenexamen ER, kan in overleg met het College voor Toetsen en Examens de wijze van examinering worden aangepast, bijvoorbeeld in de vorm van een mondelinge afname door het CvTE. Bij een mondelinge afname wordt beter dan bij een digitale afname geconstateerd dat een leerling blokkeert, en kan daarop adequaat worden gehandeld.


Meer informatie over de optie om het rekenexamen ER mondeling af te leggen, vindt u in dit document:


ER-examen mbo in schema

Toetstype

Standaard rekenexamen; aangepaste wijze van examinering (2F en 3F)

Aangepast rekenexamen; aangepast niveau (2ER en 3ER)

Registratie bij CvTE?

Nee

Nee (zie ook de veelgestelde vraag)

Afnamemogelijkheden

In elke periode in Facet

In elke periode in Facet

Dyscalculieverklaring vereist?

Ja

Nee

Studentdossier vereist?

Nee

Ja (zie ook de veelgestelde vraag)

Rekenmachine toegestaan bij alle opgaven?

Nee, alleen in sectie 2 van het examen is de CRM toegestaan.

Ja, de student mag de ingebouwde rekenmachine of een eigen rekenmachine gebruiken gedurende het gehele examen.

Rekenkaart toegestaan?

Ja, alleen standaardkaart 1, 2 en/of 3

(zie ook de veelgestelde vraag)

Ja, standaardkaart 1, 2 en/of 3 en de aanvulling.

(zie ook de veelgestelde vraag)

Tijdverlenging wegens dyscalculie?

Ja, maximaal 30 minuten

(zie ook de veelgestelde vraag)

Nee, extra tijd is ingebouwd. Het 2ER-examen duurt 120 minuten, het 3ER-examen duurt 150 minuten. (zie ook de veelgestelde vraag)

Aantekening op de cijferlijst?

Nee

Ja (zie ook de veelgestelde vraag)

Gevolgen voor doorstroom?

Nee (zie ook de veelgestelde vraag)

Nee (zie ook de veelgestelde vraag)

Brochure

In deze brochure vindt u uitgebreidere uitleg en achtergrondinformatie over de ER-examens.




De informatie op deze pagina is van toepassing op het studiejaar 2015-2016. Wijzig eventueel uw jaarfilter.